Kendi kendine bırakma : Sigarayı bırakanların çoğu kendilerini ikna etmeyi başarmışlardır.

Klinikler : Beş altı hafta sürecek programlar, insanların niçin sigara içtiği, sigara isteminin tedavi edilmesi, stres tedavisinin pratikleri ve kişisel olarak sigaradan sakınmaya yardım etmek amacındadır.
Tıbbi tedavi : Sigara alışkanlığından kurtulmak ve sigara aramanın üstesinden gelmek için bazı ilaçlar kullanılır.
Davranış yöntemleri : Sigaradan nefret etme veya kendini yönetme programlarını içerir.
Doktor önerileri : Sigaranın getirdiği tehlikeler anlatılır, uygun tedaviler düzenlenir.
Hipnoz : Psikoterapist yönetiminde uygulanır.
Akupunktur : Bu yöntem kişide tütüne karşı tiksinti yaratabilir.
Medya : Radyo, televizyon, gazete gibi kurumların eğitim programları kişiyi aydınlatır.

DAVRANIŞ PSİKOLOJİSİ

Bu; vakıfların, büyük şirketlerin, dispanser veya hastanelerin bünyesinde gerçekleştirilecek grup psikoterapisi seanslarından oluşur. Hekimler bu tip sigara bırakma seanslarına sadece hafif derecede sigaraya bağımlı olan hastalarını göndermelidirler. Amerika Birleşik Devletlerinde " Mayo Nikotin Bağımlılık Merkezi " sigara ile mücadele için dört yöntem geliştirmiştir.

1. Davranış Tedavisi : Davranış değerlendirmesi yapmak ve tedavi becerileri edinmeye dayanır.
2. Alışkanlıkların tedavisi : Sigara içenler için nikotinin bağımlılık yapıcı bir ilaç olduğunun kabul edilmesi önemlidir. Neden bulma, inkar, dalgınlık, kontrol kaybı ve yarattığı ciddi problemlere karşı sürekli kullanım alışmanın belirtisidir. Bu nikotin isteğinin tedavisi gerekir.
3. İlaç Tedavisi : Nikotin cikleti, cilde yapıştırma, burun spreyi veya solunum yolu ile nikotin verilebilir.
4. Sigaraya Yeniden Başlamanın Önlenmesi : Bağımlılığın ciddiyeti, nikotinin hasta yaşamındaki tüm etkileri ve sonuçlarına karşı koyabilmenin önemi belirtilmelidir. İlk müdahaleden sonra danışmanlar düzenli telefon ve mektupla destek sağlamaktadır. Eğer bu tip görüşmeler işe yaramazsa o zaman nikotin yerine geçebilecek tedavi düşünülmelidir.

Sigarada bulunan zehirlerden birkaçı:

Polonyum - 210 (kanserojen),
Radon (radyosyon),
Metanol (füzeyakıtı),
Toluen (tiner),
Kadmiyum (akü metali),
Bütan (tüpgaz),
DDT (böcek öldürücü),
Hidrojen Siyanür (gaz odaları zehiri),
Aseton (oje sökücü),
Naftalin (güve kovucu),
Hidrojen Siyanür (gaz odaları zehiri),
Arsenik (fare zehiri),
Amonyak (tuvalet temizleyicisi) ,
Karbon (eksoz Monoksit gazı),
Nikotin
ve 3.885 toksik madde.

Sonuç olarak ciğerlerimizde oluşan Katran (asfalt).

2.     Bu listeyi okuduktan sonra, önerileri kendinize uyarlayın ve sigarayı bırakmak için kendi planınızı yapın.

3.     Sigarayı bırakma sebeplerinizi ve bırakmakla kazanacaklarınızı yazın:
Örnek: daha uzun yaşamak, kendinizi daha iyi hissetmek, para biriktirmek, daha iyi kokmak. Sigara içen herkes bunun zararlarını bilir ve bırakmak ister, siz bunu yazılı hale getirin ve her gün okuyun.

4.     Ailenizden ve arkadaşlarınızdan sigarayı bırakma kararınızı desteklemelerini isteyin. Size yardımcı olmalarını ama kesinlikle sizi suçlamamaları gerektiğini söyleyin. Sigarayı bıraktığınız ilk günlerde zorlanacağınızı ve size anlayış göstermelerini rica edin.

5.     Sigarayı bırakmak için bir gün belirleyin. Bugünün yeni hayatınız için bir başlangıç olduğunu düşünün.

6.     Sigarayı bırakmak için bir doktora danışabilirsiniz ve onun yardım ve önerileriniz alabilirisiniz.

7.     Kendinize bir egzersiz programı belirleyin. Spor yaparken sigara içmek aklına gelmeyecektir, üstelik sigara verimli egzersiz yapmanızı engelleyecektir. Spor yapmak stresinizi azaltacak ve sigaranın vücudunuz yıllarca yaptığı zararı tamir etmesine yardımcı olacaktır. Haftada 3-4 kere, 30-40 dakika spor yapın.

8.     Hergün 3-5 dakika nefes egzersizi yapın. Gözlerinizi kapatın. Burnunuzdan derin nefes alın, nefesinizi birkaç saniye tutun ve çok yavaş bir şekilde ağzınızdan verin. Nefes egzersizini yaparken, her seferinde daha temiz ve daha rahat nefes aldığınızı göreceksiniz.

9.     Birisi size sigara ikram ederse reddedin, kullanmıyorum diyin. Bu sizin kendinize olan güveninizi artıracaktır.

10. Sigarayı tamamen bırakacağınız güne yaklaştıkça, sigara miktarını azaltın. Her gün kaç adet sigara içeceğinizi planlayın, bu rakamı her gün bir tane azaltın. Her gün başka bir marka sigara alın, bir önceki günden kalan paketi çöpe atın. Sigara paketinizi bir başkasına verin, böylece her sigara içmek istediğinizden ondan istemek zorunda kalacaksınız.

11. Pek çok sigara tiryakisi, sigarayı yavaş yavaş bırakamayacağını ancak bir seferde bırakabileceğini düşünür. Hangi metodun size daha uygun olduğuna karar verin.

12. Sigarayı bırakmayan isteyen bir arkadaşınız daha varsa bunu yapmak daha kolay olacaktır. Birbirinizi teşvik edici konuşmalar yapın.

13. Dişlerinizi temizletin ve her zaman temiz tutun.

14. Sigarayı bıraktıktan sonra kendinize bir ödül verin.

15. Çok fazla su için. Su her anlamda vücudunuz için faydalıdır. Ne yazık ki, pek çok kişi yeterince su içmez. Vücudunuzdan nikotinin ve diğer zararlı kimyasal maddelerin atılmasına yardımcı olacaktır. Sigaranın verdiği zararları düzeltecektir. Ayrıca, yemek yeme isteğinizi de azaltacaktır.

16. Sigarayı en çok ne zaman istediğinizi düşünün, canınız sıkkın olduğunda, yemekten sonra, işten eve gelince, içki içerken vb. Sigara içmek yerine hoşunuza giden başka bir şey yapın.

17. Elinizdeki ve ağzınızdaki boşluk hissini gidermek için bir şey bulun, örneğin: su için, sakız çiğneyin, leblebi yiyin vb.

18. Sigarayı bırakma konusunda düşüncelerinizi yazın. Bunu her gün okuyun.

19. Yanınızda sizin için çok önemli birisinin resmini taşıyın, bir kağıda sigarayı bırakacağıma söz veriyorum diye yazın, canınız her sigara istediğinde bu resme ve nota bakın.

20. Canınız sigara istediğinde, bir sigara yakmak yerine hislerinizi bir günlüğe yazın. Bu günlüğü her zaman yanınızda taşıyın.

Nikotin tedavisi :

Sigarayı bırakmaya kesinlikle karar vermiş olan kişilerde yardımcı bir yöntem nikotin tedavisidir. Böylece nikotin eksikliğine bağlı bazı eksiklik bulguları ortadan kaldırılmış olur.

• Nikotin tedavisi mucize değildir ( başarı oranı % 40 - 50 )
• Nikotin tedavisi sırasında kesinlikle sigara içilmez
• Nikotin tedavisi kesinlikle hekim kontrolünde yürütülür

Nikotin bir ilaç olarak değişik şekillerde hazırlanmıştır. Cilde yapıştırılan bantlar ( plaster ), ciklet, burun spreyi gibi uygulama biçimleri vardır. Halen ülkemizde cilde yapıştırılan bant şekli bulunmaktadır.

Nikotin plasteri tedavisinde doz ayarlanması :

Nikotin plasteri tedavisine başlama dozu, kişinin içmekte olduğu günlük sigara miktarına göre ayarlanır. Başlanan doz, bir kaç haftalık sürelerle basamak tarzında azaltılarak sürdürülür. Toplam uygulama 10 - 12 haftadır. Ülkemizde de mevcut nikotin plasteri uygulamasında, ilaç 24 saatte bir kullanılır. Gövde veya üst kolun ön yüzüne, tüysüz bir bölgeye yapıştırılır.

 

 

NİKOTİN TEDAVİSİ KİMLERE UYGULANAMAZ

Hamileler, süt emziren anneler, çocuklar ve bazı sağlık sorunlarına sahip kişilere nikotin tedavisi uygulanmaz. Bu sağlık sorunlarından başlıcaları ; myokard enfarktüsü, Buerger hastalığı, diyabet, hipertroidi, duedonum ülseri ve kontakt dermatittir.

 

Nikotin tedavisi sırasında ortaya çıkabilecek yan etkiler : Yan etkilerin sıklığı, yapılan klinik çalışmalarda % 1 - 2 oranında bulunmuştur. Bunlar; baş ağrısı, gribe benzeyen bulgular, hanımlarda sancılı adet, bulantı, kusma, halsizlik, uykusuzluk, göğüs ağrısı, sıcaklık hissi, kramplar, kaşıntı, bandın yapıştırıldığı yerde alerjik reaksiyon gibi bulgulardır. Nikotin tedavisi sırasında başka ilaçlar kullanılıyorsa hekime bildirilmelidir. Nikotinin bunlarla etkileşimi olabilir.

 

Nikotin dışındaki ilaçlar ve antinikotin maddeler : Nikotin gibi etkinliği olan clonidin veya antinikotin etkisi olan anabasinum, cystisinum gibi bazı maddelerle halen klinik çalışmalar yapılmaktadır. Henüz nikotin tedavisi kadar deneyim yoktur.

Kendinizi 7 günlük programa hazırlayabilmeniz için aşağıdaki önerileri uygulayın:

1. En çok ihtiyacınız olan şey içtiğiniz sigaraların adedi yazan bir listedir. Bu isteyi sigara paketinizin üzerine sağlamca yapıştırın. Her gün bu tip bir listeye ihtiyacınız olacak. Bu nedenle listenizi fotokopi ile çoğaltın ve yanınızda hazır bulundurun.
2. Spor, sigaranın yerini tutabilecek en iyi şeydir. Spordan sonraki tatlı yorgunlukiçindeki bir bedenle sigara içmek hic te çekici gelmeyecektir. Bu nedenle içinizde step dansı ya da yoga öğrenmek, tenis oynamak veya koşmak için bir arzu duymuşssanız, şimdi bunu gerçekleştirmenin tam sırasıdır. Eğer bu etkinliklere sigarayı bırakmanın birinci günü başlarsanız çok daha iyi olur. Kendinize bir cimnastik kitabı alıp içindekileri evinizde kendi başınıza da uygulayabilirisiniz.
3. Sigarayı bırakma gününden önceki gün içebildiğiniz kadar çok sigara içmek te yararlı olur. Birinci günden önceki gün üç paket yada içebildiğiniz en fazla sigara için. Sigaranın yaratabileceği en berbat duruma düşün; yoğun duman içinde bir oda, acıyan bir boğaz, ağızda leş gibi nikotin tadı ve kıpkırmızı gözler.
4. Sigarayı bırakmayı bir işkence gibi görmeyin. Sigara içmeyi biraktığınız ilk günler bir parça rahatsızlık duyabilirsiniz. Örneğin ciğerler temizlenmeye başladığı için birkaç gün şiddeti ve balgam artabilir. Eğer bu şikayetler sizi endişelendiriyor ise doktorunuza danışıp ayrıntılı bilgi alın.

1.GÜN

1. Sigarayı bırakmanızın temel nedenlerini bir liste halinde yazın. Bu listeyi gözünüze çarpacak heryere asın; banyo aynasına, buzdolabına veya televizyonun üstüne. Bir kopyasını da yanınızda taşıyıp iradenizin zayıfladığını hissettiğinizde cebinizden çıkarıp tekrar okuyun.
2. Bütün sigara paketlerinizi atın.
3. Yalnızca bir paket ve en sevmediğiniz sigarayı alın. Böylece sigaranıza zahmetsizce ulaşamayacak ve içtiğinizde beklediğiniz zevki alamayacaksınız. Normalde içtiğinizden daha düşük nikotin ve katran içeren bir markayı seçmeniz vücudunuzun nikotinsiz günlere daha kolay adapte olmasını sağlar.
4. İçtiğiniz sigara miktarını gösteren listeyi paketinizin üzerine yapıştırın. İçtiğiniz her sigarayı yakmadan önce kaydetmeyi ve numaralandırmayı unutmayın. Böylece kısa süre sonra günde ne kadar sigara içtiğiniz konusunda bir fikriniz olacaktır. "1" numaralı sigara, onu içmeden yapacağınız sigara, "2" numaralı sigara çok istediğiniz ancak birinci kadar dayanılmaz olmayan ve "3" numaralı sigara onu içmeden de yaşayabileceğiniz sigaradır. Sigaranın yanına zamanı ve onu içerken içinde bulunduğunuz durumu da yazın. Örneğin otobüs ya da önemli bir telefon beklerken veya sıkıntılı ve endişeli olduğunuz bir zaman gibi. Canınız her sigara içmek istediğinde, bu liste doldurma işini eksiksiz yapmayı ihmal etmeyin. Kültablalarınızı temizleyin. Kültablanızın bir süre sonra ağzına kadar dolduğunda ortaya çıkan iğrenç tabloyu gözlerinizle görün.

2.GÜN

1. Bugün "3" nolu sigarayı içmeyeceksiniz ve kendinizi numaralandırma hataları yaparak kandırmayacaksınız.
2. Sigara, tiryakinin ağzını meşgul eder. Bunun bir başka yoluda şekersiz sakız çiğnemektir. Yanınızda her zaman sakız bulundurun. Bunun yerine şekerleme ve meyva suyu da yiyip içebilirsiniz. Birçok kişi kilo almaktan korktuğu için sigarayı bırakmadığını söylemektedir. Eğer planlı ve dengeli yerseniz şişmanlamazsınız.
3. Eğer her yemekten sonra sigara yakma alışkanlığınız varsa yemeğiniz bittiği anda sofradan kalkın ve 5 dakikalık kısa bir yürüyüşe çıkın. Duman yerine ciğerlerinize dolan temiz hava yemeğin tadını daha iyi çıkarmanıza yardımcı olacaktır.

3.GÜN

1. "3" numaralı sigaraları içmemek pek te kötü bir işkence sayılmazmış. Bugün belki "2" numarayı bile içmeyebilirsiniz. Içtiğiniz sigaraları listenize kaydetmeyi unutmayın. Her sigaradan önce kendinize "bu sigarayı gerçekten istiyor muyum? " sorusunu sorun.
2. Sigara içmek yerine derin nefes alıp verme egzersizi yapmayı deneyin. Rahatlayın iki ya da üç kez derin nefes alıp verin. Kendinizi gerçekten daha iyi hissedeceksiniz. Bu egzersiz, sigara içmeme kararınızı destekleyecektir.
3. Sigara içmeden durabileceğiniz belli bir süre belirleyin. Örneğin günün en fazla sigara içtiğiniz döneminde sigara içmeden en fazla ne kadar dayanabileceğinizi ölçün. Günün ilk sigarasını içmeyi mümkün olduğu kadar geciktirin. Eğer çok tiryaki iseniz en az bir saat, ortalama sigara içen biriyseniz iki saat, ve az sigara içen biri iseniz yarım gün sigara içmemeyi deneyin. Unutmayın ki otobüs ya da tiyatro gibi sigara içmenin yasak olduğu yerlerde kendinize hakim olabiliyorsunuz.
4. Sigara markanızı değiştirme zamanı geldi. Artık daha düşük katran ve nikotin içeren bir sigara alıp tütünün vücudunuza verdiği zararı daha da azaltabilirsiniz.

4.GÜN

1. Bugün "2" numaralı sigarayı bırakıyorsunuz. Gerçekçi olun. Yalnızca gerçekten ihtiyacınız olan "1" numaralı sigarayı gerçekten ihtiyacınız olduğu bir anda için.
2. Şimdi biraz rahatlıyoruz. Gidip gerçekten sevdiğiniz ne varsa yiyin. Paranızı biftek, ananas, karides gibi şeylere harcayın. Özellikle çok sevdiğiniz bir yiyeceği bol bol yiyin. Ama kilo probleminiz varsa tatlı konusunda biraz dikkatli olun.
3. Genellikle sigara içtiğiniz bir ortam seçin. bir kokteyl ya da sigara dumanına boğulmuş bir toplantı odası ve bu ortamda bulunduğunuz süre içinde hiç sigara içmeyin. Eğer kendi sınırlarınızı kendiniz belirlerseniz, bunlara uymak o kadar da zor olmaz.
4. Çakmak ve kibritlerinizi atın. Sigaranızı yakmak için ateş aranmanız, size ne yapmak üzere olduğunuz düşünmede ve kaç sigara içtiğinizi düşünmede kolaylık sağlayacaktır.

5.GÜN

1. Artık sigara almayın. İçtiğiniz sigara listesini yanınızda taşıyın ve kaydetmeye devam edin. Bugün sadece "1" numaralı sigarayı içeceksiniz unutmayın.
2. Bugün arkadaşlarınıza sigarayı bıraktığınızı söyleyin. Onlardan özellikle de içmeyenlerden büyük destek göreceksiniz. Kararınızı tanıdıklarınıza açmanız bu kararı daha da kesinleştirir.
3. Kültablalarınızı dökmemenizi istemiştik. Simdi onları kullanmanız zamanı geldi. Bütün kültablalarınızdaki kül ve izmaritleri bu kavanoza doldurup üstüne biraz su ekleyin. Bu kavanozu sürekli elinizin altında bulundurun ve canınız sigara içmek istediğinde kapağını açıp biraz koklayın. Canınız hala sigara içmek istiyor mu?
4. Bu akşam kültablalarınızı yıkayıp dolabın üst raflarına kaldırın. Yarın hiç sigara içmeyeceğiniz için onlara hiç ihtiyacınız olmayacak.

6.GÜN

1. 24 saat hiç sigara içmeyin.
2. Sigara içmenin yasak olduğu yerlere gidin. Müzeleri yada sigar içmeyen arkadaşları ziyaret edin, sinemaya gidin, üstüste film seyredin.
3. Alkollü içeceklerden uzak durun. Alkol ve sigara birlikte iyi gider. Alkol ayrıca iradenizi ve direncinizi de zayıflatır.

7.GÜN

1. 24 saat daha sigara içmeyin.
2. Bu hafta içmediğiniz sigaralardan kalan parayla kendi kendinize özel bir tasarruf hesabı açın. Bir yıl boyunca her hafta bu hesaba aynı miktarda para yatırın. Yıl sonunda tahmin edeceğinizden çok daha fazla para birikmiş olduğunu göreceksiniz. Bu parayla çok isteyipte alamadığınız bir şey alın.
3. Sigarayı bırakmaya bağlı depresyon ya da fiziksel semptomlar hissederseniz doktorunuza başvurup yardım isteyin.
4. İnsan olduğunuzu unutmayın. İradeniz kırılıp bir sigara içerseniz hemen umutsuzluğa kapılmayın. Sigarayı bırakma nedenlerinizi tekrar okuyun ve yeni nedenler varsa ekleyin. Sizin üzerinizde en etkili olan tekniği deneyimlerinizle bulacaksınız. Bulduğunuz teknikleri uygulamaya devam edin. Zorlanmadığınızı hissettiğiniz günün programına geri dönün. Devam edin. Bırakabilirsiniz ve bırakacaksınız.

ZAFER GÜNÜ

Artık siz de sigara içmeyenlerdensiniz. Neden bir parti verip bunu kutlamıyorsunuz? Size, sigarayı bırakmanız konusunda destek veren tüm dostlarınızı çağırıp, bunu birlikte kutlayın.